Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 236669
تعداد بازدید : 573

توفیق دعا کردن

دعا به مثابه عبادت

گاهی ممکن است ما از دعا کردن خسته شویم و یا آن را بی فایده بینگاریم. اما دعا فقط وسیله ای برای رسیدن به مطلوب نیست؛ بلکه خود موضوعیت داشته و یک عبادت بزرگ و موثر است. به این گونه، توفیق دعا را نباید دست کم بگیریم و از خدا برای همین که درخواستی و حالی برای دعا کردن داریم، متشکر باشیم. یادداشتی که در پی می خوانید، این حقیقت را با شواهدی از قرآن و روایات بازتر می کند.

دعا به مثابه عبادت

علی موحدیان عطار

در قرآن آیه ای هست که دعا را به عنوان عبادت معرفی کرده و خودداری از دعا را استکبار خوانده و به کسانی که از این عبادت روی گردانند و عده جهنم داده است: «وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ صاغرين؛ و پروردگارتان فرمود: «مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم. در حقيقت، كسانى كه از پرستش من كبر مى‏ورزند به زودى خوار در دوزخ درمى‏آيند.» (غافر ۶۰)

این آیه دست کم از دو جنبه قابل تامل است: یکی اینکه، دعا راـ صرف نظر از اینکه ما ر ابه مطلوبمان برساند یا نه ـ عبادت شمرده است. این می تواند برای کسانی که حاجتی دارند و مدت ها در طلب آن حاجت به درگاه خدا التماس و زاری و دعا و درخواست می کنند، بشارت بزرگی باشد؛ چرا که در تمام این مدت، ناخودآگاه در حال عبادت خدای متعال بوده واست می کنند، بشارت بزرگی باشد؛ چرا که در تمام این مدت، ناخودآگاه در حال عبادت خدای متعال بوده و توفیق عبادتی بزرگ را در کارنامه اعمال خود ثبت کرده و یقینا روح آنان از این عبادت بهره ها برده است. دوم اینکه، خودداری از دعا به درگاه الاهی را استکبار دانسته و برای آن وعده جهنم و عذاب داده است؛ که این نیز از طرفی گویای رحمت الاهی نسبت به انسان بوده و از سویی بیانگر این حقیقت است که خودداری از دعا، خروج از بندگی خدا و بزرگ شمردن خود در برابر خدای متعال است.

اما اینکه مراد از عبادت دعا و مراد از استکبار از عبادت، ترک دعاست را در روایات به صراحت تبیین کرده اند: در كافي از امام  باقر (عليه السلام) در باره  این آيه چنین نقل شده است که فرمود: «هو الدعاء و أفضل العبادة الدعاء؛ مراد، دعاست و برترین عبادت ها دعاست»

و نیز از همان حضرت (عليه السلام) پرسیدند: کدام عبادت برترین است؟ فرمود: «ما من شي‏ء أفضل عند اللَّه عزّ و جلّ من ان يسئل و يطلب ما عنده و ما من احد أبغض الى اللَّه عزّ و جلّ ممّن يستكبر عن عبادته و لا يسئل ما عنده؛ هیچ چیزی نزد خدای عزّ و جلّ برتر از این نیست که از او درخواست کنند و از آنچه نزد اوست بخواهند؛ و هیچ کسی بیشتر از آنکه از عبادت او استکبار می ورزد و چیزی از آنچه نزد اوست نمی خواهد، مورد خشم خدا نیست.»

روشن است که خدا نیازی به درخواست و مطالبه ما ندارد و بدون درخواست هم نعمت های فراوانی را به بندگانش ارزانی می کند و اینکه خدا دوست می دارد بنده اش از او بخواهد و او بدهد، برای آن است که بنده به درک بندگی و عبودیت نایل آید، که این خود بزرگ ترین مرتبه انسانیت است.

و از امام صادق (عليه السلام) است که فرمود: «ادع و لا تقل قد فرغ من الامر فانّ الدعاء هو العبادة انّ اللَّه يقول و تلا هذه الآية؛ دعا کن و مگو که خدا از کار خویش فارغ شده [و کار از کار گذشته] است؛ چرا دعا به خودی خودْ عبادت است؛ خدا می گوید: و آنگاه امام آیه مذکور را خواندند.»

و در صحيفة سجادية بعد از ذكر این آيه به خدا عرض می کند: «فَسَمَّيْتَ دُعاءَكَ عِبادَةً وَ تَرْكَهُ اسْتِكْباراً وَ تَوَعَّدْتَ عَلى تَرْكِهِ دُخُولَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ؛ پس تو استدعای از خود را عبادت خواندی و ترک آن را استکبار شمردی و بر ترک آن وعده ورود با خواری به جهنم را فرمودی.» (تفسير الصافي، ج‏4، ص: 347)

ثبت شده توسط : آقای علی موحدیان عطار

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :