پنج شنبه 28 تير 1397 - 7 ذيقعده 1439 - 2018 ژولاي 19
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 236669
تعداد مشاهدات : 348

توفیق دعا کردن

دعا به مثابه عبادت

گاهی ممکن است ما از دعا کردن خسته شویم و یا آن را بی فایده بینگاریم. اما دعا فقط وسیله ای برای رسیدن به مطلوب نیست؛ بلکه خود موضوعیت داشته و یک عبادت بزرگ و موثر است. به این گونه، توفیق دعا را نباید دست کم بگیریم و از خدا برای همین که درخواستی و حالی برای دعا کردن داریم، متشکر باشیم. یادداشتی که در پی می خوانید، این حقیقت را با شواهدی از قرآن و روایات بازتر می کند.

دعا به مثابه عبادت

علی موحدیان عطار

۱۳۹۷/۱/۱۲

در قرآن آیه ای هست که دعا را به عنوان عبادت معرفی کرده و خودداری از دعا را استکبار خوانده و به کسانی که از این عبادت روی گردانند و عده جهنم داده است: «وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ صاغرين؛ و پروردگارتان فرمود: «مرا بخوانيد تا شما را اجابت كنم. در حقيقت، كسانى كه از پرستش من كبر مى‏ورزند به زودى خوار در دوزخ درمى‏آيند.» (غافر ۶۰)

این آیه دست کم از دو جنبه قابل تامل است: یکی اینکه، دعا راـ صرف نظر از اینکه ما ر ابه مطلوبمان برساند یا نه ـ عبادت شمرده است. این می تواند برای کسانی که حاجتی دارند و مدت ها در طلب آن حاجت به درگاه خدا التماس و زاری و دعا و درخواست می کنند، بشارت بزرگی باشد؛ چرا که در تمام این مدت، ناخودآگاه در حال عبادت خدای متعال بوده و توفیق عبادتی بزرگ را در کارنامه اعمال خود ثبت کرده و یقینا روح آنان از این عبادت بهره ها برده است. دوم اینکه، خودداری از دعا به درگاه الاهی را استکبار دانسته و برای آن وعده جهنم و عذاب داده است؛ که این نیز از طرفی گویای رحمت الاهی نسبت به انسان بوده و از سویی بیانگر این حقیقت است که خودداری از دعا، خروج از بندگی خدا و بزرگ شمردن خود در برابر خدای متعال است.

اما اینکه مراد از عبادت دعا و مراد از استکبار از عبادت، ترک دعاست را در روایات به صراحت تبیین کرده اند: در كافي از امام  باقر (عليه السلام) در باره  این آيه چنین نقل شده است که فرمود: «هو الدعاء و أفضل العبادة الدعاء؛ مراد، دعاست و برترین عبادت ها دعاست»

و نیز از همان حضرت (عليه السلام) پرسیدند: کدام عبادت برترین است؟ فرمود: «ما من شي‏ء أفضل عند اللَّه عزّ و جلّ من ان يسئل و يطلب ما عنده و ما من احد أبغض الى اللَّه عزّ و جلّ ممّن يستكبر عن عبادته و لا يسئل ما عنده؛ هیچ چیزی نزد خدای عزّ و جلّ برتر از این نیست که از او درخواست کنند و از آنچه نزد اوست بخواهند؛ و هیچ کسی بیشتر از آنکه از عبادت او استکبار می ورزد و چیزی از آنچه نزد اوست نمی خواهد، مورد خشم خدا نیست.»

روشن است که خدا نیازی به درخواست و مطالبه ما ندارد و بدون درخواست هم نعمت های فراوانی را به بندگانش ارزانی می کند و اینکه خدا دوست می دارد بنده اش از او بخواهد و او بدهد، برای آن است که بنده به درک بندگی و عبودیت نایل آید، که این خود بزرگ ترین مرتبه انسانیت است.

و از امام صادق (عليه السلام) است که فرمود: «ادع و لا تقل قد فرغ من الامر فانّ الدعاء هو العبادة انّ اللَّه يقول و تلا هذه الآية؛ دعا کن و مگو که خدا از کار خویش فارغ شده [و کار از کار گذشته] است؛ چرا دعا به خودی خودْ عبادت است؛ خدا می گوید: و آنگاه امام آیه مذکور را خواندند.»

و در صحيفة سجادية بعد از ذكر این آيه به خدا عرض می کند: «فَسَمَّيْتَ دُعاءَكَ عِبادَةً وَ تَرْكَهُ اسْتِكْباراً وَ تَوَعَّدْتَ عَلى تَرْكِهِ دُخُولَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ؛ پس تو استدعای از خود را عبادت خواندی و ترک آن را استکبار شمردی و بر ترک آن وعده ورود با خواری به جهنم را فرمودی.» (تفسير الصافي، ج‏4، ص: 347)

ثبت شده توسط : آقای علی موحدیان عطار

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :