شنبه 2 تير 1397 - 10 شوال 1439 - 2018 ژوئن 23
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 207468
تعداد مشاهدات : 1180

اهل بیت (ع) در قرآن و در منایع اهل سنت

قداست و فضیلت فضا های مربوط به اهل بیت در قرآن

آنچه می خوانید، استفاده ای است که از یکی از آیات قرآن در خصوص شأن و منزلت خاص اهل بیت (علیهم السلام) می توان کرد. البته این نوع آیات در قرآن بی سابقه نیست، اما ویژگی این آیه روایت تفسیری مربوط به آن است که از نبی مکرم (صلی الله علیه وآله) در باره این آیه نقل شده و در مهم ترین منابع اهل سنت درج گردیده است. بر اساس آن آیه و این روایت، خدای متعال قداست و منزلت خاصی برای فضاهای متعلق به اهل بیت قائل شده و به بلند کردن مرتبت آنها و برپایی یاد خدا در آنها اذن داده است.

قداست خانه های اهل بیت (ع) در قرآن و در منابع اهل سنت

علی موحدیان عطار

در قرآن آیات متعددی هست که به فضیلت اهل بیت (علیهم السلام) نزد خداوند متعال دلالت می کند. این برداشت از آیات مختص به شیعیان نبوده و اهل سنت نیز در موارد پرشماری به دلالت این آیات بر فضیلت اهل بیت (علیهم السلام) و به طور مشخص علی (علیه السلام) و فاطمه (علیهاالسلام) اذعان کرده اند. اما از جمله قابل تامل ترین این موارد، آیه ۳۶ از سوره نور است که به استناد روایات تفسیری سنی و شیعی، بر این دلالت می کند که خدای متعال خود خواسته و اذن داده است که خانه انبیا و اهل بیت بلندمرتبه گشته و هماره یاد خدا در آنها برپاگردد. در این آیه می خوانیم:

«في‏ بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ» در خانه‏ هايى كه خدا رخصت داده كه آنها رفعت يابد و نامش در آنها ياد شود. در آن [خانه‏]ها هر بامداد و شامگاه او را نيايش مى‏ كنند.

چنان که یاد شد، هم از طریق اهل سنت و هم از امامان شیعه (علیهم السلام) در باره اینکه مصداق این خانه ها در این آیه، خانه انبیا (سلام الله علیهم) و خانه علی و فاطمه (علیهماالسلام) است، نقل هایی وجود دارد. از جمله، در منابع اهل سنت از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) در باره این آیه نقل کرده اند که ایشان فرمود مراد از خانه هایی که خداوند اذن داده که رفعت و بلندی یابد و در آن در صبح و شام یاد خدا کرده شود را خانه انبیا و خانه علی و فاطمه است.

سیوطی، از نام آورترین علمای سنی، در کتاب الدر المنثور، که از مهم ترین کتب تفسیری اهل سنت به شمار است، در باره این آیه روایتی را از رسول مکرم (صلی الله علیه وآله) نقل کرده که بر اساس آن، مراد از خانه هایی که خدا رخصت داده رفعت و بلندی یابند، خانه های انبیا بوده و شامل خانه علی و فاطمه (علیهماالسلام) نیز می شود.

وی می نویسد: ابن مردویه از انس بن مالک و بریده نقل کرده اند که رسول خدا این آیه را خواند که می فرماید: «در خانه هایی که خدا رخصت داده تا رفعت یابد.» در این هنگام مردی برخاست و گفت: این خانه ها کدام است ای رسول خدا؟ ایشان فرمود: خانه های انبیا. سپس ابوبکر برخواست و پرسید: ای رسول خدا! این خانه که می گویید شامل خانه علی و فاطمه هم می شود؟ پیامبر فرمود: بله؛ و از برترین های آن نیز هست.(۱)

چنان که آشکار است، آن آیه و این روایت، علاوه بر فضیلت اهل بیت (علهیم السلام)، بر این نیز می تواند دلالت داشته باشد که رفعت دادن و عظمت بخشیدن به فضاهای متعلق به معصومان، اعم از انبیا و اولیا، از ناحیه خدای متعال اذن داده شده و بلکه خواست خود اوست که این بیوت مورد توجه مردم بوده و همواره و به طور دائم محل یاد خدا و تسبیح او باشد.

این درحالی است که می دانیم سلفیان و وهابیان و گروه هایی که از این تفکر آبشخور دارند، معتقدند ساختن حرم و هرگونه بنا بر قبور انبیا و اولیا و حتی سفر کردن برای زیارت آنها و اقامه نماز در این مکان ها شرک است(۲) و بناهایی که برای رفعت این قبور ساخته شده باید تخریب شود. وابستگان به این تفکر بارها این بناهای مقدس را تخریب کرده و هر کجا که در اختیار آنها بوده، از بازسازی این فضاها ممانعت می کنند. برخی از ایشان حتی در مورد قبر نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) نیز همین عقیده را دارند(۳) اما تا کنون ترس از افکار عمومی مسلمانان (و شاید وجود قبر خلیفه اول و دوم در آن خانه) مانع از جسارت آنان شده است.

پی نوشت ها

۱.عین عبارت روایت چنین است: «و أخرج ابن مردويه عن أنس بن مالك و بريدة قال قرأ رسول الله صلى الله عليه و سلم هذه الآية فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ فقام اليه رجل فقال اى بيوت هذه يا رسول الله قال بيوت الأنبياء فقام اليه أبو بكر فقال يا رسول الله هذا البيت منها لبيت علي و فاطمة قال نعم من أفاضله» (سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور في تفسير المأثور، قم: کتابخانه ابه الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴، ج‏5، ص: 5)

۲. ابن تیمیه می گوید: «مقبره هایی که بر روی قبور انبیا و صالحین از عامه و اهل بیت ساخته شده، همه از بدعت های حرامی است که در دین اسلام وارد شده است».(منهاج السنه، ج2، ص435) کمیته استفتای وهابیت نیز بر شرک بودن این امر فتوا دادند و اعلام کردند: «بنای بر قبور، بدعتی منکر است که در آن غلو در تعظیم صاحب قبر و راهی به سوی شرک است، لذا باید این بناها تخریب و با زمین یکسان شود تا با این بدعت مقابله شده و راه شرک بسته شود». (اللجنه الدائمه للبحوث العلمیه و الافتاء، شماره فتوا7210)

۳. محمد ناصرالدین البانی (۱۹۹۹–۱۹۱۴؛ از عالمان سلفی، در ییشنهادی به دولت آل سعود می گوید: «به اعتقاد من، اگر دولت سعودی می خواهد داعی توحید داشته باشد، باید گنبد سبز بر روی قبر پیامبر(صلی الله علیه وآله) را به حالت سابقش برگرداند».(تحذیر المساجد من اتخاذ القبور مساجد، البانی، ص68 و 69)

ثبت شده توسط : آقای علی موحدیان عطار

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :